Na pierwszy rzut oka nie różnią się wyglądem od innych mężczyzn pracujących w wiejskich gospodarstwach , ale za ich spalonymi słońcem i wysmaganych wiatrem twarzami kryje się smutna prawda…
„Zaprzysiężone dziewice” Albanii, jedne z ostatnich takich w kraju, kobiety, które postanowiły pozostać w celibacie i złożyły przysięgę, że będą żyć jak mężczyźni, a wszystko po to, żeby móc przejąć rodzinną schedę.
W północnej Albanii, gdzie większość mieszkańców żyje z uprawy ziemi, prawo jest notorycznie omijane, a życiem rządzi kanun, średniowieczny kodeks , który odbiera kobietom prawo głosowania , dziedziczenia własności i podejmowania jakichkolwiek decyzji. Kobiety tutaj nadal są własnością mężczyzn. Małżeństwa są aranżowane,a dziewictwo jest najważniejszą z cnót. Kiedy więc w rodzinie umrze ostatni facet jego obowiązki i prawa może przejąć kobieta, ale pod warunkiem, że poprzysięgnie wieczne dziewictwo. Ale to nie wszystko. Virgijnesha („zaprzysiężona dziewica”) musi obciąć włosy, zacząć ubierać się jak mężczyzna, nauczyć się chodzić i zachowywać po męsku, i złożyć śluby czystości. Nawet niemowlęta płci żeńskiej mogą być wychowywane jako chłopcy w celu zapewnienia rodzinie męskiego potomka. Jedna na całą rodzinę wystarczy, aby przejąć spadek.
„Nie wstydzę się tego jak wygladam” – mówi Hakije, 59-cio letnia virgijnesha. „Podjęłam tą decyzję świadomie i tego nie żałuję”.
Tradycja powoli zamiera i w Albanii pozostało tylko 40 „zaprzysiężonych dziewic”, większość z nich dobiega 60-tki. Jest wśród nich kilka młodych kobiet, zaraz po 30-tce, które odrzuciły kobiecość na rzecz męskich przywilejów, ale nie mają one takiego statusu jak starsze kobiety. Ostatnimi czasy wszystko się zmienia. Młode dziewczyny, które same chcą decydować o własnym życiu po prostu przenoszą się do Tirany albo na południe kraju, gdzie kanun i virgijneshe traktowane są jako mit. I wkrótce stanie się to prawdą, a jedyne co pozostanie z bałkańskiej praktyki będą zdjęcia takie jak wyżej…
Dla zainteresowanych
W księgarniach można znaleźć fascynującą powieść autorstwa Elviry Dones pt: „Zaprzysiężona dziewica” zainspirowaną tradycją kanun.
(źródła: Grazia UK, National Geographic, The New York Times; na potrzeby Creative Magazine przygotowała Magdalena Milhoux )